Thunder en donder

Het Engels heeft thunder en day, maar het Nederlands heeft in allebei die woorden een d: donder en dag. Hoe komt dat? Het Engels heeft de Germaanse medeklinkers behouden, terwijl in het late Oudnederlands de th-klank samenviel met de d.

Hieronder zie je enkele th-woorden tegenover d-woorden. (Hebben we het over het Germaans, dan wordt het teken þ voor de th-klank gebruikt.)
De tekst gaat na de afbeelding verder.

In het Duits werd die th-klank ook een d, maar de oorspronkelijke d had ondertussen al een andere weg genomen: die was veranderd in een t: Donner vs. Tag.

Hoe werd de th-klank een d in het Nederlands en Duits? Dat ging in twee stappen.
1.) De th-klank was oorspronkelijk een stemloze wrijfklank die klonk als in het Engelse thunder, fonetisch [θ]. Eerst werd hij stemhebbend, zoals in het Engelse the, fonetisch [ð]. Dat wil zeggen: de stembanden gingen trillen.
2.) Die wrijfklank [ð] werd vervolgens een plofklank: de d [d]. Vergelijk wat veel Nederlanders doen als ze Engels spreken: the wordt bij hen de.

Het Fries sloeg stap 1 over. Daar werd de wrijfklank [θ] direct de plofklank [t]. Die ontwikkeling deelt het Fries met het Deens, Noors en Zweeds: het Nederlandse drie staat tegenover het Friese trije en het Deense, Noorse en Zweedse tre.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Maak een website of blog op WordPress.com

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: