Vier en vijf, wier en vijch

leestijd: 7 minuten Door de eeuwen heen verandert de uitspraak van elke taal. De klankveranderingen die optreden, zijn doorgaans regelmatig. Je kunt ze dan ook beschrijven in klankwetten: 'In taal X veranderde klank X op plaats X in het woord in periode X in klank Y.' Een voorbeeld van een klankwet, onderdeel van de zogenoemde... Lees verder →

Van van waarvandaan

In het Spaans is het nu al twee keer gebeurd dat het woord waarvandaan gewoon waar is gaan betekenen. Iedere keer wordt er een nieuw waarvandaan-woord gemaakt met de (van, vanaf, van ... vandaan). Zou een hedendaagse Spaanstalige 1500 jaar terug in de tijd kunnen reizen en tegen iemand van het Iberisch schiereiland de dónde... Lees verder →

Vee, pecunia, feodaal en fee

Wat hebben vee, pecunia, feodaal en het Engelse fee met elkaar te maken? Ze komen allemaal van dezelfde duizenden jaren oude wortel! Vee was vroeger de kern van iemands bezit. Daardoor ontstonden de overdrachtelijke betekenissen eigendom en vermogen.De tekst gaat onder de afbeelding verder. Het Frankische woord *fehu kwam terecht in de Middeleeuws-Latijnse schrijftaal als... Lees verder →

Houden van

Op Valentijnsdag wordt wat vaker Ik hou van je gezegd dan anders. Maar hoe komt het dat daar het werkwoord houden in zit? In het Middelnederlands betekende houden van: iets in leen houden van iemand. Sindsdien heeft de betekenis een lange weg afgelegd:

Het oudste Frans

Hoe klonk het oudste Frans dat op papier is gezet? Samen met dr. Peter-Alexander Kerkhof, expert in onder andere het Oudfrans, heb ik een reconstructie gemaakt van de uitspraak van de oudste Franse tekst die is overgeleverd: de Eed van Straatsburg. Beluister de reconstructie in deze video. Onder de video geef ik een toelichting. https://youtu.be/hj14HliUHOQ... Lees verder →

Van potēre tot pouvoir

Het Franse werkwoord pouvoir komt van het Latijnse woord potēre. (Dat potēre verving het Klassiek-Latijnse woord posse.) Op weg naar het hedendaagse Frans is potēre bijna onherkenbaar veranderd: de t is verdwenen, er is een v verschenen en de lange ē zien we terug als de tweeklank oi. Hoe is die ontwikkeling gegaan? Je hoort... Lees verder →

De foute l van could

Soms komt een spelfout terecht in de standaardtaal. Dat is gebeurd met het Engelse could. Oorspronkelijk was de verleden tijd van can l-loos, maar door de associatie met should en would kreeg ook 'could' een stille l. De l van de Middelengelse woorden shoulde en woulde begon in de 15e eeuw te verdwijnen in de... Lees verder →

Echt: van vier lettergrepen naar één

Het woord echt is nu klein en fijn, maar het is zijn leven begonnen als samenstelling. Het eerste deel is het woord eeuw en het tweede bestaat nog in het achtervoegsel -achtig. De oorspronkelijke betekenis was wettig. Die betekenis is bewaard gebleven in echtgenoot/echtgenote: een partner met wie je voor de wet getrouwd bent. Het... Lees verder →

Island en isle

De Engelse woorden island en isle zijn niet verwant, ondanks hun gelijkenis. Isle komt uit het Oudfrans; island is een Germaans woord en is verwant aan eiland. Dat island nu een s heeft, komt door een spelfout. Het woord isle had een s die niet uitgesproken werd maar werd geschreven om het woord op het... Lees verder →

Life, lijf, blijven, leven en to leave

Het Engelse life gaat terug op het woord waar ook ons lijf vandaan komt. De woorden maken deel uit van een familie waar ook blijven, leven, to leave en en mogelijk zelfs lever bij horen. De betekenis van de wortel die eraan ten grondslag ligt, was kleven, vettig zijn. (Het woord kleven is op geen... Lees verder →

Maak een website of blog op WordPress.com

Omhoog ↑