Die goeie ouwe taal: tweede plaats LOT-populariseringsprijs

Het was gisteren een spannende dag. Enkele weken geleden was bekend geworden dat mijn boek Die goeie ouwe taal in de finale zat van de LOT-populariseringsprijs. Ook de andere finalist bleek een populariserende boek over taalwetenschap: Maar zo bedoelde ik het niet! Hoe we recht praten wat krom is van Ronny Boogaart, Henrike Jansen en Maarten van Leeuwen.

Na de boeiende lezingen van de Grote Taaldag kwamen er om half vijf zo’n honderd taalkundigen en andere geïnteresseerden samen in de zaal waar de Landelijke Onderzoeksschool Taalwetenschap (LOT) drie prijzen uit zou reiken. De eerste was de LOT-dissertatieprijs; die ging naar Gijs Leenders. De LOT-oeuvreprijs was voor wetenschapsjournalist Berthold van Maris, die al zo’n dertig jaar prachtige artikelen schrijft over de hele breedte van de taalwetenschap.

De uitslag van de LOT-populariseringsprijs werd tegen half zes bekend: Maar zo bedoelde ik het niet! bleek de winnaar. Mijn conculega’s hebben de bekroning op hun werk meer dan verdiend. Benieuwd geworden naar hun boek? Hier lees je er meer over.

Gewonnen heb ik niet, maar ik ben heel gelukkig met wat de jury over Die goeie ouwe taal zei: ‘Het boek is duizelingwekkend, ‘nerdy’ in de meest positieve zin van het woord en altijd boeiend.’ Hieronder lees je het hele juryoordeel.

Die goeie ouwe taal (Yoïn van Spijk)

‘101 stukjes vol etymologie en taalverandering, die uitnodigen om steeds weer even op te pakken en nóg een stukje te lezen. En daardoor weten we nu waarom je ‘erwt’ met een ‘w’ schrijft, waarom Vondel ‘ze wilt’ schreef en dat ‘eekhoorn’ niet verwant is met het ‘acorn’ (het Engelse woord voor ‘eikel’). Tot in iedere bijzin van het boek zit er overduidelijk enorm veel onderzoekswerk: Yoïn van Spijk neemt je mee langs veel verschillende talen en door alle tijden – en toch wordt het nergens echt studieus. Het boek is duizelingwekkend, ‘nerdy’ in de meest positieve zin van het woord en altijd boeiend. En het laat een groot publiek zien hoe taal altijd maar weer verandert, en dat dat er dus gewoon bij hoort.’

Maar zo bedoelde ik het niet (Ronny Boogaart, Henrike Jansen en Maarten van Leeuwen)

‘Dit boek laat zien dat de klassieke retorica er nog altijd toe doet. Of misschien wel: dat die er meer toe doet dan ooit. Want: wat moet je ermee als een politicus zegt zich niets te kunnen herinneren van zijn antisemitische uitspraken? Of dat een andere politicus het alleen maar figuurlijk had bedoeld toen zij tweette: “Afschieten die man.” In dit lijvige werk worden talrijke, herkenbare en ook vaak tenenkrommende voorbeelden geanalyseerd. Daardoor leer je ze niet alleen herkennen, maar je krabt je nog wel tweemaal achter de oren voordat je er zelf zo’n slap excuus uitflapt. Alleen daarom al zou iedereen het moeten lezen.

[Het is] een boek ook dat vanuit de universitaire wereld handvatten aanreikt waarmee je de échte wereld beter te lijf kunt. Het laat zien hoe je zin van onzin scheidt en dat kan iedereen wel op dit moment wel een beetje gebruiken. Het boek is leerzaam, goed geschreven, actueel en heeft een duidelijke boodschap. Met deze winnaar gaat de prijs voor het eerst naar een werk dat de taalwetenschappelijke discipline van de taalbeheersing populariseert.’